Επιχειρηματίες, αξιωματούχοι, ακόμη και σταρ της βιομηχανίας του θεάματος είχαν «αξιοποιήσει» τις δυνατότητες που προσέφερε το ελβετικό τμήμα της HSBC για να κρύψουν αδήλωτα περιουσιακά στοιχεία και να τα κρατήσουν αόρατα από τις εφορίες στις χώρες τους, σύμφωνα με τις αποκαλύψεις που κάνει ομάδα ευρωπαϊκών εφημερίδων βασιζόμενη στη «λίστα Φαλσιάνι».

Ο βρετανικός όμιλος αναγνώρισε ότι το ελβετικό της τμήμα «δεν είχε συμμορφωθεί στο παρελθόν» με τις διαδικασίες φορολογικού ελέγχου, υπογραμμίζοντας πως το σημερινό πλαίσιο λειτουργίας είναι πολύ αυστηρότερο.

Το υλικό, η βάση του λεγόμενου «SwissLeaks», προέρχεται από παλιότερο υπάλληλο στο ελβετικό τμήμα της HSBC, τον Ερβέ Φαλσιάνι, ο οποίος είχε αντιγράψει λεπτομέρειες λογαριασμών χιλιάδων πελατών της τράπεζας μέχρι το τέλος του 2007.

Στο υλικό, το οποίο έχει δοθεί στις γαλλικές αρχές και οι οποίες έχουν δώσει στοιχεία από αυτό και σε φορολογικές αρχές τουλάχιστον άλλων 12 χωρών -ανάμεσά τους και την Ελλάδα- είχε πρόσβαση μέσω της Διεθνούς Σύμπραξης Ερευνητών Δημοσιογράφων (ICIJ) η γαλλική Monde και άλλες εφημερίδες στην Ευρώπη (Guardian, Sueddeutsche, L'Espresso, Τα Νέα και άλλοι), που δημοσιεύουν τη Δευτέρα πώς η τράπεζα βοήθησε πλούσιους καταθέτες της να κρατήσουν αφορολογήτα τεράστια ποσά.

Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, η τράπεζα επέτρεπε συστηματικά στους πελάτες της να σηκώνουν πολύ μεγάλες ποσότητες μετρητών (σε νομίσματα που είχαν ισχνή χρήση στην ίδια την Ελβετία), διευκόλυνε πρακτικές για παράκαμψη των ευρωπαϊκών φορολογικών αρχών, συμβούλευε και συνεργαζόταν με ξένους πελάτες της για να παρακάμψουν φορολογικούς ελέγχους των χωρών τους.

Η λίστα των πελατών εντυπωσιάζει με την πολυσυλλεκτικότητά της αλλά δεν εκπλήσσει ο κοινός παρονομαστής: Τα αρκετά μηδενικά πριν την υποδιαστολή. Διάφορα από τα ΜΜΕ που συμμετείχαν στη δημοσίευση αναφέρουν ονομαστικά ορισμένες από τις πιο «χτυπητές» περιπτώσεις -η Monde, για παράδειγμα, μιλά για τον Φιλίπ Λαβίλ, η L'Espresso μέχρι και για τον ιορδανό βασιλιά ή την Ελ ΜακΦέρσον και τον Φερνάντο Αλόνσο, η SZ για συγγενικά πρόσωπα του Μουμπάρακ και του Άσαντ.

«Αναγνωρίζουμε και είμαστε υπόλογοι για την αποτυχία συμμόρφωσης και ελέγχου στο παρελθόν» ανέφερε σχετικά με τα δημοσίευμα ο βρετανικός όμιλος της HSBC.

O όμιλος ανέφερε πως γενικά η ελβετική ιδιωτική τραπεζική λειτουργούσε πολύ διαφορετικά στο παρελθόν και αυτό ίσως είχε ως αποτέλεσμα «να υπήρχε αριθμός πελατών που ενδεχομένως να μην είχαν συμμορφωθεί πλήρως με τις εκάστοτε φορολογικές τους υποχρεώσεις».

Το ελβετικό της τμήμα έχει έκτοτε υποστεί «ριζική αναδιοργάνωση» στον τρόπο λειτουργίας του, ανέφερε η HSBC, υπογραμμίζοντας πως το σημερινό πλαίσιο είναι αρκετά αυστηρότερο.

Ο ίδιος ο Φαλσιάνι είχε φύγει από την Ελβετία στη Γαλλία στο τέλος του 2007, ενώ βρισκόταν στο στόχαστρο των ελβετικών αρχών για υποκλοπή τραπεζικών στοιχείων. Η Γαλλία αρνήθηκε να τον εκδώσει όταν συνειδητοποίησε την αξία των στοιχείων του για τον εντοπισμό γάλλων φοροφυγάδων και στις αρχές του 2010 (με ΥΠΟΙΚ την Κριστίν Λαγκάρντ) συνέταξε λίστες με ονόματα ξένων υπηκόων που έστειλε σε άλλες χώρες.