Σύμφωνα με την τουρκική εφημερίδα «Milliyet», Τουρκία και κατοχικό καθεστώς αποφάσισαν να προχωρήσουν στο άνοιγμα της κλειστής πόλης της Αμμοχώστου, μόλις η Κυπριακή Δημοκρατία αναλάβει την προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την 1η Ιουλίου, αλλά και να διακοπούν οι συνομιλίες για το Κυπριακό την ίδια ημερομηνία.
Το εν λόγω δημοσίευμα έχει τίτλο «Άνοιγμα της πόλης-"φάντασμα"», ενώ επισημαίνει πως το ψευδοκράτος ετοιμάζεται να κάνει «ένα ιστορικό βήμα».
Άμεση ήταν η αντίδραση της Κυπριακής Δημοκρατίας, η οποία προβαίνει σε προκαταρκτικό διάβημα προς τα Ηνωμένα Έθνη.
Σύμφωνα με την εφημερίδα Φιλελεύθερος, η Milliyet σημειώνει: «Όλοι οι Ελληνοκύπριοι θα μπορούν να επιστρέψουν στα σπίτια τους» υπό τουρκική διοίκηση, αναφέροντας πως έχουν ήδη αρχίσει οι εργασίες για μονομερές άνοιγμα των Βαρωσίων.
Η εφημερίδα αναφέρει ότι το θέμα συζητήθηκε κατά την πρόσφατη επίσκεψη του Τουρκοκύπριου ηγέτη Ντερβίς Έρογλου στην Τουρκία. Η πρόταση του Έρογλου «εξέπληξε την Άγκυρα» γράφει η εφημερίδα, σημειώνοντας πάντως ότι η τουρκική πολιτική ηγεσία την υποστήριξε.
Με βάση την πρόταση, αποφασίστηκε να ετοιμάσουν έκθεση σχετικά με τα Βαρώσια το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών και το υπουργείο Εξωτερικών στα κατεχόμενα της Κύπρου έτσι ώστε «να βρεθεί ο αριθμός των Ελληνοκυπρίων που έχουν ακίνητα στα Βαρώσια, με σκοπό να επιστραφούν τα ακίνητα στους ιδιοκτήτες τους. Σε περίπτωση που υπάρξει νομικό κώλυμα, το πρόβλημα θα λυθεί από την Επιτροπή Ακινήτων».
Ως προς τη διακοπή των συνομιλιών την 1η Ιουλίου, η «Milliyet» κάνει λόγο για διχογνωμία μεταξύ του προέδρου Αμπντουλάχ Γκιουλ και του πρωθυπουργού Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, αφού ο δεύτερος τάχθηκε υπέρ της διακοπής, ενώ ο Γκιουλ «υπογράμμισε την ανάγκη να συνεχιστούν οι συνομιλίες για το Κυπριακό και μετά την 1η Ιουλίου, έτσι ώστε να μην υπάρξουν προβλήματα με την ΕΕ».
Η εφημερίδα σημειώνει, πάντως, ότι αποφασίστηκε η διακοπή των συνομιλιών.
Η υπουργός Εξωτερικών Ερατώ Κοζάκου Μαρκουλλή, μιλώντας στο ΡΙΚ, είπε ότι θα έχει τηλεφωνική επικοινωνία με τον ανώτερο σύμβουλο της Ειρηνευτικής Δύναμης του ΟΗΕ στην Κύπρο, από τον οποίο θα ζητήσει την πλήρη διερεύνηση του θέματος.
Διαβεβαίωσε ότι από μία πρώτη έρευνα των υπηρεσιών της Κυπριακής Δημοκρατίας διαπιστώθηκε ότι δεν έγινε οποιαδήποτε αλλαγή του status quo στην περιοχή, ούτε και γίνονται έργα, όπως αναφέρεται στο δημοσίευμα.
Ωστόσο, η υπουργός τόνισε πως σε περίπτωση που ευσταθούν οι τουρκικοί ισχυρισμοί, θα πρόκειται για κατάφωρη παραβίαση των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας 550 και 789, τα οποία προνοούν μεταβίβαση της κλειστής περιοχής της Αμμοχώστου υπό τη διοίκηση των Ηνωμένων Εθνών και την επιστροφή των νομίμων κατοίκων.
Προειδοποίησε ότι τυχόν εποικισμός της κλειστής περιοχής της Αμμοχώστου θα τερματίσει την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας.
Νωρίτερα ο δήμαρχος της κατεχόμενης Αμμοχώστου, Αλέξης Γαλανός κάλεσε την κυπριακή κυβέρνηση να αντιδράσει και να προβεί αμέσως σε παραστάσεις προς τα Ηνωμένα Έθνη, αναφορικά με το σχεδιαζόμενο από τουρκικής πλευράς άνοιγμα της κλειστής περιοχής της πόλης.
Ο κ. Γαλανός επισήμανε ότι πρόκειται για «επικίνδυνη κίνηση, που στοχεύει στην αναγνώριση του ψευδοκράτους και για κινήσεις τακτικής και αντιπερισπασμού και όχι ουσίας».
