ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΑΠΟ ΤΗΝ «ΜΗΤΕΡΑ ΓΗ»
Μια διάλεξη που συγκέντρωσε το ενδιαφέρον του κόσμου διοργάνωσε το απόγευμα της Κυριακής η Οικολογική Ομάδα «Μητέρα Γη», με θέμα: «Βιοκλιματική Αρχιτεκτονική: το παράδειγμα ενός Οικό-χωριού & Δημιουργία Ομάδας Εθελοντών Οικολογικής Δόμησης». Ο ομιλητής, Σταύρος Αποστόλου αρχιτέκτονας μηχανικός του ΑΠΘ με Msc Βιοκλιματικής Αρχιτεκτονικής & Περιβάλλοντος στο UP Madrid έκανε μια λεπτομερέστατη παρουσίαση στο συνεδριακό κέντρο του δήμου Κατερίνης, ενώ απάντησε και σε όλες τις ερωτήσεις των παρευρισκόμενων.
Τα οικοχωριά, μια νέα τάση στο οικοδομείν, προσφέρουν έναν νέο τρόπο ζωής και σχέσης με το περιβάλλον, αλλά και μια νέα οικονομική ηθική. Η ομιλία αφορούσε στην παρουσίαση ενός ολοκληρωμένου παραδείγματος σχεδιασμού και κατασκευής ενός οικοχωριού, μελετημένου με βιοκλιματικές αρχές και καλύπτοντας τις πιο σύγχρονες ανάγκες.
Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι και το δασικό χωριό Ολύμπου. Φτιαγμένο με τα καλύτερα υλικά και με τις πιο αγνές προθέσεις, μπορεί να αποτελέσει την ιδανική συνταγή απέναντι σε κάθε είδους κρίση. Η χρήση οικολογικών υλικών δόμησης, η οικονομική αυτάρκεια, η αειφορία, η συμμετοχικότητα και η εξοικονόμηση ενέργειας σε αριθμούς και παραδείγματα στην υπηρεσία της κοινωνίας και των μελλοντικών γενεών.
Πρόκειται για εφαρμογή που μπορεί να συντελέσει προς μια κοινωνία εύρωστη και υγιή, μια κοινωνία που κάνει τα μέλη της ευτυχισμένα. Μια ευτυχία που πρέπει να διασφαλιστεί και για τις επόμενες γενεές. Συνδυασμένες η αρχιτεκτονική και η οικολογία, δομικά στοιχεία του περιβάλλοντος στο οποίο ζούμε, μπορούν να δώσουν ένα θετικό πρόσημο στην καθημερινότητα την δική μας αλλά και των παιδιών μας. Μπορεί στην Ελλάδα να φαντάζουν σαν τα πρώτα βήματα, όμως νέες ιδέες και τάσεις έχουν ξεπηδήσει σε όλο τον κόσμο σαν μια απάντηση στον ολοένα αυξανόμενο εκφυλισμό του περιβάλλοντος και της ποιότητας ζωής. Πάντως, πρέπει να τονιστεί η ενθαρρυντική εκδήλωση ενδιαφέροντος για συμμετοχή στην ομάδα εθελοντών που συστάθηκε. Μελλοντικό έργο της θα είναι να αναλαμβάνει κάτω από την επίβλεψη ειδικών να κατασκευάζει κτίσματα από cob ή αχυρόμπαλες.
Όπως σημείωσε ο κ. Αποστόλου, τέτοιες κατασκευές είναι καλό να προγραμματίζονται ένα χρόνο νωρίτερα, ώστε να γίνεται η προμήθεια του άχυρου και να είναι στεγνό όταν θα χρησιμοποιηθεί. Πρόκειται άλλωστε για «ζωντανή» κατασκευή με θετικά και αρνητικά. Όπως προσφέρει καλύτερη ποιότητα αέρα και υποαλλεργικό περιβάλλον, έτσι χρειάζεται προσοχή για υγρασία, μικροοργανισμούς και απόλυτη στεγανοποίηση.
Η κατασκευή τέτοιων κτισμάτων δεν γίνεται βεβαίως αποκλειστικά με χρήση άχυρου. Χρησιμοποιούνται και άλλα φυσικά υλικά όπως, πηλός, ξύλο, φελλός, γυαλί, πέτρα, ασβέστης και μαλλί. Επιπλέον, όσον αφορά τα υλικά κατασκευής, η αειφορία επιβάλλει να μην μεταφέρονται σε αποστάσεις μεγαλύτερες των 30-50 χιλιομέτρων, οπότε θα πρέπει να βρίσκονται στην περιοχή.
Άλλες παράμετροι που τονίστηκαν ήταν η πυροπροστασία και φυτοκάθαρση. Ύστερα από έρευνες, η αντοχή στην καύση ορίστηκε πάνω από 2 ώρες. Αυτό οφείλεται στο ότι το άχυρο όταν είναι σε μεγάλες μάζες και πιεσμένο, δημιουργεί ένα αεροστεγές περιβάλλον. Όταν καίγεται, δημιουργείται μια «κρούστα» στην επιφάνεια από την οποία δεν περνάει εύκολα η φωτιά.
Η φυτοκάθαρση είναι μια διαδικασία χρήσης του βρόχινου νερού και συγκεκριμένων φυτών. Το νερό της βροχής χρησιμοποιείται αρχικά για τους χώρους υγιεινής. Στη συνέχεια τα «μαύρα νερά» ποτίζουν φυτά, όπως νούφαρα, βούρλα, καλάμια, μισχανθή τα οποία θρέφονται κατ’ αυτόν τον τρόπο και ταυτόχρονα φιλτράρουν το νερό. Τέλος, τα «γκρι νερά» είναι κατάλληλα για πότισμα καλλιεργειών.
Έπειτα, ο ομιλητής πραγματοποίησε μια σύγκριση μεταξύ ενός δασικού χωριού, χτισμένου συμβατικά, και ενός οικο-χωριού, χτισμένου με τις παραπάνω πρακτικές. Το δεύτερο κοστίζει περισσότερο, για το λόγο ότι προβλέπει ανανεώσιμες πηγές ενέργειες και όλα γίνονται με βάση την οικολογία και την αειφορία. Σε κάθε περίπτωση, οι ίδιοι παράγοντες φέρνουν την ποιο γρήγορη απόσβεση της επένδυσης.
Ιδιαίτερα σημαντικό στοιχείο σε αυτές τις κατασκευές είναι οι ενεργειακές απαιτήσεις. Πρόκειται για σπίτια «παθητικής ενέργειας», που είναι σχεδιασμένα ουσιαστικά για να παράγουν παρά για να καταναλώνουν. Έτσι, εφαρμόζονται και προάγονται οι αρχές της αειφορίας, της οικολογικής συνείδησης, της συνεργασίας και ενός νέου τρόπου ζωής γενικά.
Ακόμα, ο κ. Αποστόλου παρουσίασε μελέτη πεδίου και αναφέρθηκε στη χωροθέτηση των δυο περιπτώσεων. Το οικο-χωριό έχει ένα σχεδιασμό που δεν είναι καθόλου στενάχωρος, ώστε να έχει εύκολο αερισμό και ηλιασμό. Βεβαίως, για την κατασκευή του χρειάζεται μια σχετική εμπειρία και εν συνεχεία σεβασμός προς τη χρήση.
Το παράδειγμα αφορούσε το δασικό χωριό που είχε σχεδιαστεί από τον πρώην δήμο Δίου, όμως τελικά δεν προχώρησε η χρηματοδότηση από τον Υπουργεία Αγροτικής Ανάπτυξης. Στην παρούσα φάση, υπάρχουν επιχειρηματίες ξενοδοχειακών υπηρεσιών, οι οποίοι έχουν εκφράσει ενδιαφέρον για να πραγματοποιήσουν μια τέτοιου είδους επένδυση.
